Hönnun og smíði – 5. bekkur
Velkomin á vefsíðu 5. bekkjar í hönnun og smíði. Hér finnur þú hæfniviðmið, lista yfir verkfæri, smíðaverkefni og leiðbeiningar fyrir kennara.
Hæfniviðmið 5. bekkjar
Byggt á Aðalnámskrá grunnskóla (2011, 2013):
- Nemandi vinnur verkefni frá hugmynd til afurðar með hönnunarferli sem felur í sér skissu, vinnuteikningu og efnisval.
- Nemandi teiknar skissu og vinnuteikningu með einföldum málsetningum og hlutföllum.
- Nemandi notar grunnverkfæri og kynnist einföldum rafmagnsverkfærum undir eftirliti.
- Nemandi vinnur með ný efni (t.d. plast) og skilur grunnatriði um endurvinnslu og mótun.
- Nemandi fylgir öryggisreglum og sýnir góða umgengni við efni og verkfæri.
Áhersla er á ferlið: hugmynd → skissa → smíði → ígrundun.
Verkfæri í 5. bekk
Verkfæri kynnt með sýnikennslu og æfingum:
- Merking og mæling: blýantur, strokleður, reglustika, tommustokkur.
- Efnismótun: barnaskæri, sandpappír, tré-rösp, handsög (undir eftirliti), hitunarverkfæri fyrir plast (kennari).
- Samsetning: trélím, klemmur, prjónapinnar, smá naglar og hamar.
- Öryggi: öryggisgleraugu, borðmottur, hanskar við plastvinnu, handþvottur eftir vinnu.
Rafmagnsverkfæri og hitunarverkfæri kynnt í kennarasýningu, notkun takmörkuð við stýrð verkefni.
Smíðaverkefni
Verkefni sem efla sköpun, verkfærakunnáttu og ígrundun:
1) Plastverkefni – endurvinnsla og mótun
- Hæfni: skilningur á plastmótun, öryggi við hitun.
- Skref: skissa → velja plast → móta með hitun (kennari) → samsetning → skreyting.
2) Einfaldur Kappakstursbíll með teygju
- Hæfni: samsetning, styrking, skreyting.
- Skref: skissa → saga spýtur → líma → setja hjól og teygju → skreyta → Keppa.
3) Myndarammi með skreytingu
- Hæfni: horn, samsetning, skreyting.
- Skref: skissa → klippa karton → líma → pússa → skreyta.4) Lítill kassi með loki og festingu
- Hæfni: samsetning, lokalausn, styrking.
- Skref: skissa → líma spýtur → setja lok með festingu → skreyta.
Hvert verkefni fylgir verkefnablað með markmiðum, efni, skrefum og öryggisreglum.
Leiðbeiningar fyrir kennara
Skipulag og tímasetning
- Byrjið með kveikju og öryggisyfirferð.
- Skiptið kennslustund í 4 fasa: skissa – smíði – tiltekt – ígrundun.
Leiðsagnarmat
- Notið matsblað með atriðum: „Skissa“, „Öryggi“, „Samsetning“, „Ígrundun“.
- Gefið munnlega endurgjöf á verkstæði.
Aðlögun
- Forskorin efni fyrir byrjendur, frjáls form fyrir lengra komna.
- Vinnustöðvar til að minnka biðtíma.
Öryggi og umhverfi
- Skýr borðmerking, verkfæri á stöðvum, tiltekt síðustu 5 mín.
- Afgangsefni í endurnýtingarkassa.
Samþætting
- Læsi: heiti verkfæra, skissumerkingar.
- Stærðfræði: mælingar, hlutföll, talning.
- Sjálfbærni: endurnýting plasts, nýting efna.
Sniðmát – einfalt matsblað
- Ég teiknaði skissu af hugmyndinni minni. ☐
- Ég fylgdi öryggisreglum og sýndi góða umgengni. ☐
- Ég kláraði samsetningu og tók þátt í tiltekt. ☐
- Notið myndbönd og efni á stapahonnun/honnun sem kveikjur og til að styrkja orðaforða og öryggi nemenda.