Hönnun og smíði – 10. bekkur
Velkomin á vefsíðu 10. bekkjar í hönnun og smíði. Hér finnur þú hæfniviðmið, lista yfir verkfæri, smíðaverkefni og leiðbeiningar fyrir kennara.
Hæfniviðmið 10. bekkjar
Byggt á Aðalnámskrá grunnskóla (2011, 2013):
- Nemandi hannar og smíðar flóknar lausnir með nákvæmum vinnuteikningum og stafrænum ferlum.
- Nemandi nýtir hönnunarferli með skissum, vinnuteikningum, efnisvali, kostnaðarmati og framleiðsluáætlun.
- Nemandi vinnur með snillismiðjutækni og samþættir stafræna hönnun við framleiðslu.
- Nemandi notar rafmagnsverkfæri og tölvustýrð tæki á öruggan hátt og með sjálfstæði.
- Nemandi fylgir öryggisreglum og vinnur með ábyrgð og fagmennsku.
Áhersla er á ferlið: hugmynd → skissa → vinnuteikning → stafræna hönnun → framleiðsla → ígrundun.
Verkfæri í 10. bekk
Verkfæri kynnt með sýnikennslu og æfingum:
- Merking og mæling: blýantur, strokleður, reglustika, málband, skífumál.
- Efnismótun: handsög, málmsög, tré-rösp, sandpappír, skrúfjárn, borvél.
- Snillismiðjutæki: laserskeri, 3D prentari, tölvustýrð fræsivél.
- Samsetning: hamar, naglar, skrúfur, skrúfjárn, lím, festingar.
- Öryggi: öryggisgleraugu, hanskar, heyrnarhlífar, öryggisreglur fyrir stafræna tækni.
Rafmagnsverkfæri og snillismiðjutæki notuð undir eftirliti kennara.
Smíðaverkefni
Verkefni sem efla sköpun, tæknilæsi og fagmennsku:
1) Vöruhönnun með laserskurði og fræsingu
- Hæfni: stafræna teikningu, öryggi við laserskurð og fræsingu.
- Skref: skissa → teikna í Tinkercad/Inkscape → skera með laserskeri → fræsa → samsetning → frágangur.
2) 3D prentverkefni – fullbúin afurð
- Hæfni: hönnun í 3D forriti, prófun og endurbætur.
- Skref: skissa → hanna í Tinkercad → prenta → prófa → ígrunda.
3) Hönnunaráskorun – lausn á raunverulegu vandamáli
- Hæfni: hönnunarhugsun, lausnamiðað nám.
- Skref: skilgreina vandamál → hugmyndavinna → frumgerð → prófun → kynning.
4) Flókin samsetning úr tré, málmi og plastíhlutum
- Hæfni: nákvæmar mælingar, samsetning, styrking.
- Skref: skissa → vinnuteikning → saga efni → samsetning → frágangur.
Hvert verkefni fylgir verkefnablað með markmiðum, efni, skrefum og öryggisreglum.
Leiðbeiningar fyrir kennara
Skipulag og tímasetning
- Byrjið með kveikju og öryggisyfirferð.
- Skiptið kennslustund í 4 fasa: skissa – stafræna hönnun/smíði – tiltekt – ígrundun.
Leiðsagnarmat
- Notið matsblað með atriðum: „Skissa“, „Stafræn hönnun“, „Öryggi“, „Samsetning“, „Ígrundun“.
- Gefið munnlega endurgjöf á verkstæði.
Aðlögun
- Forskorin efni fyrir byrjendur, frjáls form fyrir lengra komna.
- Vinnustöðvar til að minnka biðtíma.
Öryggi og umhverfi
- Skýr borðmerking, verkfæri á stöðvum, tiltekt síðustu 5 mín.
- Afgangsefni í endurnýtingarkassa.
Samþætting
- Læsi: heiti verkfæra, skissumerkingar.
- Stærðfræði: mælingar, hlutföll, talning.
- Sjálfbærni: endurnýting efna, nýting stafrænnar tækni.
Sniðmát – einfalt matsblað
- Ég teiknaði skissu og vinnuteikningu af hugmyndinni minni. ☐
- Ég fylgdi öryggisreglum og sýndi góða umgengni. ☐
- Ég kláraði samsetningu og tók þátt í tiltekt. ☐
- Notið myndbönd og efni á stapahonnun/honnun sem kveikjur og til að styrkja orðaforða og öryggi nemenda.
Á síðunni
fela